از میان نخل‌های شوشتر؛ جایی که تابستان و پاییز بوی رطب می‌دهد
این روزها اگر راهی نخلستان‌ها شوی، کافی است کمی از هیاهوی شهر فاصله بگیری و خودت را به جاده‌های میان نخل‌های شعیبیه شهرستان شوشتر بسپاری؛ جایی که آفتاب هنوز داغ است، اما سایه بلند نخل‌ها خستگی را از تن می‌گیرد.
به نخلستان که میرسم، چشمم به خوشه‌هایی می‌افتد که از دل سبز برگ‌ها آویزان شده‌اند؛ بعضی هنوز رنگ خارک دارند، بعضی به رطب رسیده‌اند و بعضی دیگر منتظرند تا چند روز و چند هفته آفتاب بخورند و شیرین‌تر شوند.
اینجا فصل برداشت فقط یک اتفاق کشاورزی نیست؛ فصل نتیجه گرفتن از ماه‌ها و سال‌ها زحمت است.
به روستای رُمّانه میرسم ، روستایی زیبا با مزارع فراوان برنج و نخلستان های سر به فلک کشیده…
درب خانه های ویلایی و زیبای این روستا اکثرا باز بوده که خبر از امنیت و آرامش خاص آن دارد. گل های رنگارنگ در خیابان ها و کوچه پس کوچه های آن طراوت خاصی به زیبایی آن بخشیده است …
مردم آن مهمان نواز ، آرام ، متین ، مهربان و بسیار خونگرم هستند.
نخلدار رمانه را می‌بینم که با مهارت و صبوری پای نخل ایستاده است. بالا رفتن از تنه بلند نخل برای او شاید عادت باشد، اما برای من هر بار که نگاه می‌کنم، یادآور سختی کاری است که نسل به نسل ادامه پیدا کرده؛ کاری که با دست، عرق و عشق به زمین انجام می‌شود.
خارک، این میوه زرد و ترد روزهای گرم، کم‌کم جای خود را به رطب می‌دهد؛ رطبی که شیرینی‌اش با گرمای خوزستان عجین شده و بعد از آن، نوبت خرماست؛ محصولی که ماه‌ها انتظار پشت آن خوابیده است.
خوزستان؛ سرزمین نخل و خرما
خوزستان یکی از قطب‌های اصلی تولید خرمای کشور است. بر اساس آخرین آمار اعلام‌شده از سوی جهاد کشاورزی استان، خوزستان حدود ۴۱ هزار هکتار نخلستان دارد و پیش‌بینی شده تولید خرمای استان در سال جاری به حدود ۴۵۰ هزار تن برسد.
همچنین پیش‌بینی شده حدود ۱۰۰ هزار تن از محصول نخلستان‌های خوزستان به صورت خارک و رطب وارد بازار شود؛ محصولی که از نخستین برداشت‌های فصل نخلستان به شمار می‌رود.
استان خوزستان از نظر سطح نخلستان پس از سیستان و بلوچستان، کرمان و فارس در رتبه چهارم کشور قرار دارد، اما از نظر میزان تولید خرما در جایگاه دوم کشور قرار گرفته است.
در میان ارقام مختلف خرمای خوزستان، استعمران، برحی، بریم، حلاوی و یوزی قرمز جایگاه ویژه‌ای دارند و بخش قابل توجهی از خارک و رطب استان نیز مربوط به ارقام برحی و استعمران است.
شوشتر؛ سهمی از شیرینی نخلستان‌های خوزستان
در شهرستان شوشتر نیز نخلستان‌ها بخشی از سیمای کشاورزی منطقه را تشکیل می‌دهند.
آمارهای منتشرشده از جهاد کشاورزی شوشتر از وجود حدود ۶۳ هزار و ۷۵۰ اصله نخل مثمر حکایت دارد. در سال‌های مختلف، سطح نخلستان‌های قابل برداشت شهرستان حدود ۲۷۰ تا بیش از ۴۶۰ هکتار اعلام شده و میزان تولید نیز بسته به شرایط سال، حدود ۱۳۰۰ تا بیش از ۱۷۰۰ تن خرما برآورد شده است.
رقم استعمران یکی از مهم‌ترین ارقام خرمای شوشتر است و در کنار آن، ارقامی همچون برحی نیز در نخلستان‌های منطقه دیده می‌شود. در سال‌های اخیر نیز توسعه ارقام جدید و تجاری مانند برحی کشت‌بافتی، مجول و پیارم مورد توجه قرار گرفته است.
وقتی دست‌های نخلدار به خوشه‌ها می‌رسد
دوباره برمی‌گردم میان نخل‌ها.
صدای برگ‌ها در باد می‌پیچد و آفتاب از لابه‌لای شاخه‌ها روی زمین می‌افتد.
یک طرف، زن و مردی مشغول جمع‌آوری محصول‌اند و طرف دیگر، نخلداری با دقت خوشه‌ها را پایین می‌آورد.
کارگرها مشغول به کارند تا شیرینی رطب در زندگی و روزی آنها جاری شود.
هر خوشه‌ای که پایین می‌آید، انگار بخشی از زحمت یک ساله یک خانواده به زمین می‌رسد.
اینجا خرما فقط یک محصول نیست؛
نان یک خانواده است، خاطره یک نسل است و بخشی از هویت خوزستان.
نخل‌های شوشتر سال‌هاست ایستاده‌اند؛
در گرمای طاقت‌فرسای تابستان، در خشکسالی‌ها، در سال‌های کم‌آبی و در روزهایی که بازار محصول حال خوبی نداشته است.
اما هنوز ایستاده‌اند.
و هنوز وقتی فصل برداشت می‌رسد، خوشه‌هایشان را به دست مردمی می‌سپارند که زندگی‌شان با همین نخل‌ها گره خورده است.
شاید راز ماندگاری نخلستان همین باشد؛
نخل می‌ایستد، نخلدار می‌ماند و زمین، هر سال دوباره قصه شیرین خودش را روایت می‌کند.
حالا که از نخلستان بیرون می‌آیم، چند دانه رطب در دستم مانده است؛ شیرین، گرم و تازه.
به پشت سر نگاه می‌کنم.
نخل‌ها هنوز ایستاده‌اند…
بلند، آرام و صبور؛
مثل مردمانی که سال‌هاست زیر آفت
اب خوزستان، زندگی را از دل همین زمین بیرون می‌کشند.
🖋️📸تصویر و گزارش؛ علی طلاوری
